2) Eğitimde Sanal ve Karma Gerçeklik Uygulamaları Hakkında Öğrencilerin Bilgi Düzeyi

Yıl 2026, Cilt: 2, Sayı: 1, Sayfa 19-31, 11.12.2025

Rukiye SERTER

E-mail: 06rukiyeserter@gmail.com

Çalışkanlar İlkokulu Okul Müdürü, Altındağ, ANKARA

ORCID: 0009-0007-5899-5636

DOI: 10.5281/zenodo.17833581

TAM METİN

ÖZET

Çalışmamız büyük bir hızla gelişen yapay zekânın, toplumun bir yapıtaşı haline gelmiş olan sanal ve karma gerçeklik ile ilişkisini incelemek ve öğrencilerin eğitimine katkısı üzerine yapılmıştır. Toplum düzeni ve yapısı insanlık ve insanlığın yaşam kalitesi için en önemli hususlardandır. Birbirini etkileyen bu kavramlar, yapay zekâ ve sanal gerçeklik ve karma gerçeklik üzerine her gün yeni yorumlar yapılmakta ve bilimsel veriler ortaya konmaktadır. Toplumda büyük bir panik yaratan yapay zekâ gelişmeleri günümüzde daha da çok önem kazanmaktadır. Yapay zekânın kardeşleri olan karma ve sanal gerçekliğin yapay zekâya ve bu doğrultuda gelişen diğer çalışmalara ne şekilde etki ettiği araştırılmıştır. Bu noktada insanların yapay zekâya bakış açıları üst düzey teknolojinin bir ürünü olan yapay zekâlı sistemlerin kullanılmasına ilişkin talepler değişiklik göstermiştir. Bu araştırmanının genel amacı, öğrencilerin eğitimde sanal gerçeklik, karma gerçeklik ve arttırılmış gerçeklik teknolojileri hakkında bilgi sahibi olmaları ve bunları eğitim sisteminde kullanma düzeylerinin ne olduğunu belirlemektir. İleri teknolojinin en önemli ürünlerinden olan yapay zekâ ile sentezinden ortaya çıkabilecek sanal ve karma gerçeklik uygulamalarının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada veri elde etmek için ilkokul ortaokul ve lise öğrencilerine açık uçlu yapılandırıcı sorular sorulmuş, görüşme yapılmış ve online bir form oluşturulup her eğitim düzeyinden öğrenciler ile uygulanmak üzere çalışmalar yapılmıştır. İnternet ortamında yapılan yapılandırılmış açık uçlu sorular ile veriler elde edilmiş. Elde edilen veriler uzman kişilerle yapılan görüşmeler ile değerlendirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Yapay Zekâ, Sanal, Kama Gerçeklik, Arttırılmış Gerçeklik.

Gönderim Tarihi: 10.10.2025

Kabul Tarihi: 08.11.2025

Elektronik Yayım Tarihi: 20.11.2025

ABSTRACT

Our study examines the relationship between the rapidly developing artificial intelligence (AI) and virtual and mixed reality, which have become cornerstones of society, and their contribution to student education. Social order and structure are among the most crucial factors for humanity and its quality of life. New interpretations and scientific data are being presented daily on these interconnected concepts: artificial intelligence, virtual reality, and mixed reality. Artificial intelligence developments, which have created widespread public panic, are gaining even more importance today. We investigated how mixed and virtual reality, the siblings of AI, impact AI and other related research. At this point, people’s perspectives on AI, as well as their demands for the use of AI systems, products of advanced technology, have changed. The overall goal of this research is to inform students about virtual reality, mixed reality, and augmented reality technologies in education and to determine their level of use in the educational system. The aim is to investigate virtual and mixed reality applications that could emerge from the synthesis of AI, one of the most important products of advanced technology. To obtain data for this study, open-ended constructive questions were posed to elementary, middle, and high school students, interviews were conducted, and an online form was created and administered to students at all educational levels. Data was collected using structured, open-ended questions administered online. The resulting data was evaluated through interviews with experts.

Keywords: Artificial Intelligence, Virtual, Wedge Reality, Augmented Reality.

Submitted Date: 10.10.2025

Acceptance Date: 08.11.2025 Electronic Issue Date: 20.11.2025

KAYNAK GÖSTER

Serter, R. (2025). Eğitimde Sanal ve Karma Gerçeklik Uygulamaları Hakkında Öğrencilerin Bilgi Düzeyi. Akademik Eğitim Ve Araştırma Dergisi, 2(1), 19-31. https://doi.org/10.5281/zenodo.17833581

İNDEKS

KAYNAKÇA

Akbaş, M. F. (2011). Mobil Cihazlar Üzerinde 3-Boyutlu Arttırılmış Gerçeklik Arayüz Yazılımı Geliştirme, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.

Aktan CC. (2007). Yüksek Öğretimde Değişim: Global Trendler, Yeni Paradigmalar, İzmir: Yaşar Üniversitesi Yayınları. 1-47

Aslan, E. (2014). Yabancı Dil Öğretiminde Robot Öğretmenler, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 33 (1). 29-29. 10.7822/egt181.

Ceran, M. (1992). Multimedia Ve Daha Da Ötesi Virtual Reality, Bilişim’92 Bildiriler içinde (184-188). İstanbul: TBD.

Chiang, T.H.C., Yang, S.J.H. ve Hwang, G.J. (2014). An Augmented Reality-based Mobile Learning System to Improve Students’ Learning Achievements and Motivations in Natural Science Inquiry Activities, Educational Technology & Society, 17(4), 352–365.

Dori, Y. J., & Belcher, J. (2005). How Does Technology-Enabled Active Learning Affect Undergraduate Students’ Understanding of Electromagnetism Concepts? Journal of the Learning Sciences, 14(2), 243–279.

Etlican G. (2012). X ve Y Kuşaklarının Online Eğitim Teknolojilerine Karşı Tutumlarının Karşılaştırılması. Y. L. Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens. İstanbul

Demirer V. ve Erbaş, Ç. (2015). Mobil Arttırılmış Gerçeklik Uygulamalarının İncelenmesi Ve Eğitimsel Açıdan Değerlendirilmesi, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 802-813

Ibanez, M. B. DiSerio, Â. Villarana D. ve Kloosa, C. (2014). Experimenting With Electromagnetism Usin Augmented Reality: Impact On Flow Student Experience And Educational Effectiveness, Computers & Education, 71, 1-13.

İbili, E. ve Şahin, S. (2015). Investigation Of The Effects On Computer Attitudes And Computer Self-Efficacy To Use Of Augmented Reality In Geometry Teaching, Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science & Mathematics Education, 9(1), 332-350.

Klopfer, E., ve Squire, K. (2008). Environmental Detectives—The Development Of An Augmented Reality Platform For Environmental Simulations.

Kurbanoğlu, S.S. (1996). Internet’te uyulması gereken kurallar. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 13(1-2).

Lin, T. J. Duh, H. B. L., Li, N, Wang, H. Y. ve Tsai, C. C. (2013). An Investigation Of Learners’ Collaborative Knowledge Construction Performances And Behavior Patterns In An Augmented Reality Simulation System, Computers & Education, 68, 314-321.

Lok, B. (2018). Introduction to Virtual Environment, http://www.cise.ufl.edu/research /lok/teaching/hci-08/Introduction%20to%20VE.ppt. Erişim tarihi: 24.11.2018

Oppenheim, Charles. (1993). Virtual Reality And The Virtual Library, Information Services and Use (13):215-227.

Russell, S.J. and Norvig, P. (2016) Artificial Intelligence: A Modern Approach. Pearson Education Limited, Malaysia.

Sönmez, (2018). Yapay zekâ, http://web.itu.edu.tr/~sonmez/lisans/ai/ yapay zekâ_ icerik1_ 1.6. pdf Erişim tarihi: 2021

Stone, R. J. (1991). Virtual Reality And Cyberspace: From Science Fiction To Science Fact, Information Services and Use (11): 283-300.

Türker, İ.H. (2005) İmgeden Sanal Gerçekliğe, Anadolu Sanat Dergisi. 16:1-6.

Vardar, M. K. (2015). Bilişim Devrimi: Reel Gerçekliğin Sanal Gerçekliğe Dönüşümü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı Bilişim Bilim Dalı Yüksek lisans tezi.

Wu, H. K., Lee, S. W. Y., Chang, H. Y. ve Liang, J. C. (2013). Current Status, Opportunities And Challenges Of Augmented Reality In Education, Computers and Education, 62, 41–49.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Metaverse/ Erişim tarihi: 2022.