4) Bilgiden Bilgeliğe: Eğitimin Ontolojik Temelleri Üzerine Felsefi Bir İnceleme

Yıl 2026, Cilt: 2, Sayı: 1, Sayfa 49-58, 11.12.2025

Hayriye KÜÇÜKİBRAHİMOĞLU E-mail: oflimurat61@hotmail.com İsmail Yıldırım İlkokulu, Of, TRABZON ORCID: 0009-0001-5296-1685	Yeliz YILMAZ ŞEN E-mail: yyilmazsen@gmail.com Kubilay İlkokulu, İlkadım, SAMSUN ORCID: 0009-0007-8882-6884
Gülnur USLU E-mail: uslugulnur42@gmail.com Ahmet Azmi-Makbule Elberk İlkokulu, Meram, KONYA ORCID: 0009-0009-7039-3851	Yusuf Ozan PISIL E-mail: ozanpsl.55@gmail.com Çatkaya İlkokulu, İlkadım, SAMSUN ORCID: 0000-0002-7063-7651

DOI: 10.5281/zenodo.17833639

TAM METİN

ÖZET

Bu çalışma, bilginin ontolojik temellerini inceleyerek bilgiden bilgeliğe ulaşma sürecinin felsefi altyapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Eğitim sürecinde bilgi ile bilgelik arasındaki ilişki, varoluşsal sorular ve epistemolojik yaklaşımlarla derinlemesine ele alınmıştır. Özellikle bilgi kavramının doğası, bilgiye erişim yolları ve bilgelik kavramının ontolojik yapıdaki yeri üzerinde yoğunlaşarak çalışılmıştır. Ayrıca, bilgi ve bilgelik arasındaki farklar, bu farkların eğitim yoluyla nasıl şekillendiği ve bireyin varoluşsal gelişimindeki önemine dair kapsamlı değerlendirmeler sunulmuştur. Çalışma, bilgi ve bilgelik arasındaki ontolojik farkların anlaşılmasının, eğitim felsefesinin temel taşlarını güçlendireceği ve öğretim süreçlerinin daha anlamlı hâle gelmesine katkı sağlayacağı varsayımıyla hazırlanmıştır. Bu bağlamda, eğitimde felsefi yaklaşımın ontolojik açıdan derinlikli bir biçimde yeniden değerlendirilmesi gerekliliği öne çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim Felsefesi, Bilgi, Bilgelik, Ontoloji, Epistemoloji, Varoluşsal Gelişim, Pedagojik Yaklaşımlar.

Gönderim Tarihi: 07.10.2025

Kabul Tarihi: 02.11.2025

Elektronik Yayım Tarihi: 12.11.2025

ABSTRACT

This study aims to explore the ontological foundations of knowledge to understand the process from information to wisdom. It delves into the nature of knowledge, ways of access, and the placement of wisdom within the ontology of human existence. Emphasis is placed on distinguishing between knowledge and wisdom, analyzing their ontological differences, and considering how educational processes shape these concepts. The research posits that understanding the ontological distinctions between knowledge and wisdom can strengthen the core of educational philosophy and render teaching processes more meaningful. The significance of philosophical approaches in education from an ontological perspective is highlighted, underscoring the need for a deeper reflection on the nature of being and knowing in pedagogical contexts. By addressing these foundational issues, the study aims to contribute to a more profound comprehension of human development and the transformational role of education in cultivating genuine wisdom.

Keywords: Philosophy of Education, Knowledge, Wisdom, Ontology, Epistemology, Existential Development, Pedagogical Approaches.

Submitted Date: 07.10.2025

Acceptance Date: 02.11.2025

Electronic Issue Date: 12.11.2025

KAYNAK GÖSTER

Küçükibrahimoğlu, H., Yılmaz Şen, Y., Uslu, G., & PISIL, Y. O. (2025). Bilgiden Bilgeliğe: Eğitimin Ontolojik Temelleri Üzerine Felsefi Bir İnceleme. Akademik Eğitim Ve Araştırma Dergisi, 2(1), 33-42. https://doi.org/10.5281/zenodo.17833639

İNDEKS

KAYNAKÇA

Abbak, A. C. (2025). Dilbilimsel yaklaşımlar bağlamında eğitim yönetiminde metodolojik bir tartışma: Dilsel yansıtıcı eğitim yönetimi modeli. Alanyazın.

Akdemir, A. B., ve Kılıç, A. (2021). Nitel makalelerin yöntem analizi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 486–502.

Alkan, C. (2015). Sosyal bilimlerin öğretiminde yenileşme eğilimleri. Eğitim ve Bilim, 9(49), 3–9.

Başaran, S.D. (2025). Eğitim Bilimlerinde Kuramsal ve Uygulamalı Yaklaşımlar. İzmir: Duvar Yayınları.

Erkan, V. U., ve Özsoy, R. (2023). Bilgi edinme hakkı ve özel hayatın gizliliği çerçevesinde tapu sicilinin açıklığı ilkesi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 72(1), 97–120.

Güloğlu, M. F. (2021). Nitel desenli göç araştırmalarında yöntem sorunları. Ortadoğu ve Göç, 11(2), 292–331.

İlden, A., ve Dombaycı, M. A. (2024). Doğunun ve batının idealist eğitim felsefelerinin temelleri. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 8(4), 614–629.

İpek, F. (2022). Muhammed Âbid el-Câbirî’nin üç bilgi sistemi teorisi üzerine eğitimsel bir analiz. Eskiyeni, [23-26].

Karadağ, O. (2025). Sümerlerden günümüze strateji: Kavram, kuram ve uygulama/Tarih boyunca stratejik düşünce ve büyük stratejinin evrimi. Sosyologca, 293–321

Kayabaşı, A., ve Demirağ, F. (2023). Pazarlama alanında yapılan nitel araştırmaların geçerlilik ve güvenirlik incelemesi. Business Economics and Management Research Journal, 6(1), 1–17.

Keskiner, E., ve Parlak, S. N. (2024). Din eğitimi ve din dili ilişkisi bağlamında netleştirilmesi gereken bir kavram: Hermenötik. Talim, VIII.

Kılıç, M. (2022). İnsan hakları eğitimi: Tarihsel, yöntemsel ve eleştirel bir çözümleme. İstanbul Hukuk Mecmuası, 80(4), 1373–1412.

Kızıltan, Ö. (2025). Varlık, Bilgi ve Değer Felsefesi Açısından Eğitimin Değerlendirilmesi. Journal of University Research, 8(2), 151-161.

Korkmaz, E. (2025). Philippe Descola ve Ontolojik Dönüşüm: Tam Her Şey Çözüldü Derken, Antropolojinin Bitmeyen Varlık Muhasebesi. UFÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1(2), 125-175.

Molla, E. (2024). Arnavutluk’ta Coğrafya Öğretimi. IGGE, 53, 19–38.

Şahin, F., Tabak, H., & Tabak, B. Y. (2023). Türk eğitim sisteminin felsefi temellerine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 798–811.

Takmak, Ş. (2024). Hemşirelik biliminde paradigma değişimleri ve çoklu paradigma kullanımı. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 7(2), 225–235.

Tekke, A., ve Lale, A. (2021). Sosyal medyada etik, bilgi manipülasyonu ve siber güvenlik. Akademik İncelemeler Dergisi, 16(2), 44–62.

Teselli, H. A. (2024). Felsefi danışmanlık ve modern dönemlerde kaygı. (Yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, Felsefe Anabilim Dalı.

Umut, T. N. (2021). Dijital Dünyayı Anlamak: Varlık, Bilgi, Değer Ekseninde Bir Değerlendirme. VIII. Dini Yayınlar Kongresi: Dijital Yayıncılık.

Uygur, M. E. (2022). Okuma eğitimine diyalojik bir bakış. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Uymaz, M. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının günümüz dünya sorunlarına ilişkin algılarının incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 59–79.