8) İki Kere Üstün Öğrenciler İçin Bütüncül Eğitim Yaklaşımları: Temple Grandin Vaka Analizi

Yıl 2026, Cilt: 2, Sayı: 1, Sayfa 120-134, 11.12.2025

Ekin MÜFTÜOĞLU E-mail: ekinsasmazer@gmail.com Konyaaltı Bilim ve Sanat Merkezi, Konyaaltı, Antalya ORCID: 0009-0006-9413-5070

Yağmur İLERİYE E-mail: ileriyeyagmur@gmail.com Konyaaltı Bilim ve Sanat Merkezi, Konyaaltı, Antalya ORCID: 0009-0008-0158-4024

DOI: 10.5281/zenodo.17834062

TAM METİN

ÖZET

İki kere üstün (2E) öğrenciler, hem yüksek bilişsel yetenekleri hem de öğrenme güçlükleri veya sosyal-duygusal farklılıkları aynı anda sergileyebilen özel bir öğrenci grubunu oluşturur. Bu öğrencilerin eğitiminde yalnızca akademik potansiyelin desteklenmesi yeterli olmayıp, sosyal ve duygusal ihtiyaçların da bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerekir. Bu çalışma, 2010 yapımı Temple Grandin filmi üzerinden gerçekleştirilen nitel bir vaka analizi ile iki kere üstün (2E) öğrencilerin eğitim süreçlerindeki fırsat ve güçlükleri incelemeyi amaçlamaktadır. Filmde, otizm spektrumunda yer alan ancak üstün görsel ve mekânsal zekâya sahip Temple Grandin’in çocukluktan yetişkinliğe uzanan hikâyesi aktarılmaktadır. Çalışmada, filmin sahneleri içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve karakterin bilişsel üstünlükleri, sosyal-duygusal uyum süreçleri ile aile ve öğretmen desteğine ilişkin unsurlar tematik olarak sınıflandırılmıştır. Analiz sonucunda üç ana tema belirlenmiştir. Birinci tema, bilişsel üstünlük ve potansiyelin açığa çıkarılmasıdır. Grandin’in güçlü görsel-mekânsal zekâsı ve yenilikçi problem çözme becerileri, uygun eğitim ve mentorlukla desteklendiğinde olağanüstü bilimsel üretimlere dönüşmüştür. Bu bulgu, 2E öğrencilerin kişiselleştirilmiş öğrenme ortamları ve yaratıcı problem çözme fırsatlarıyla potansiyellerini en üst düzeye çıkarabileceklerini göstermektedir. İkinci tema, sosyal-duygusal uyum güçlükleridir. Grandin, otizm kaynaklı iletişim zorlukları ve duyusal hassasiyetler nedeniyle akran ilişkilerinde ve duygusal düzenlemede sıkıntılar yaşamıştır. Bu durum, 2E öğrencilerde sıkça görülen “üstünlük–zorluk paradoksu”nu yansıtmaktadır. Bulgular, sosyal-duygusal desteklerin, bu öğrencilerin özgüven ve dayanıklılık geliştirmeleri açısından kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Üçüncü tema, eğitim ortamı ve destekleyici müdahalelerdir. Filmin öyküsü, öğretmenlerin ve ailenin bireyselleştirilmiş yaklaşımının, öğrencinin bilişsel ve sosyal-duygusal gelişimi üzerindeki dönüştürücü etkisini vurgular. Görsel destekler, uyarlanmış görevler ve sabırlı rehberlik, Grandin’in yeteneklerini hayata geçirmesini sağlamıştır. Sonuç olarak bu çalışma, 2E öğrencilerin eğitiminde bilişsel üstünlüklerin ötesine geçen, sosyal ve duygusal boyutları da kapsayan bütüncül bir yaklaşımın gerekliliğini vurgulamaktadır. Öğretmenlerin farkındalığının artırılması, farklılaştırılmış öğretim stratejilerinin uygulanması ve duygusal destek mekanizmalarının eğitim programlarına entegre edilmesi, bu öğrencilerin potansiyellerini tam anlamıyla gerçekleştirebilmeleri için temel öneriler olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İki Kere Üstün, Temple Grandin, Vaka Analizi, Bütüncül Eğitim.

Gönderim Tarihi: 11.10.2025

Kabul Tarihi: 01.11.2025

Elektronik Yayım Tarihi: 14.11.2025

ABSTRACT

Twice-exceptional (2E) students constitute a unique group who simultaneously exhibit high cognitive abilities and learning difficulties or socio-emotional differences. Supporting only the academic potential of these students is not sufficient; their social and emotional needs must also be addressed through a holistic approach. This study aims to examine the opportunities and challenges within the educational processes of 2E students through a qualitative case analysis of the 2010 film Temple Grandin. The film portrays the life story of Temple Grandin—an individual on the autism spectrum who possesses exceptional visual and spatial intelligence—from childhood to adulthood. In this study, scenes from the film were analyzed using content analysis, and the character’s cognitive strengths, socio-emotional adjustment processes, and elements related to family and teacher support were thematically classified. The analysis identified three main themes. The first theme is cognitive giftedness and the realization of potential. Grandin’s strong visual–spatial intelligence and innovative problem-solving abilities transformed into extraordinary scientific contributions when supported through appropriate education and mentorship. This finding demonstrates that 2E students can maximize their potential through personalized learning environments and opportunities for creative problem-solving. The second theme is socio-emotional adjustment difficulties. Grandin experienced challenges in peer relationships and emotional regulation due to autism-related communication difficulties and sensory sensitivities. This reflects the commonly observed “giftedness–difficulty paradox” in 2E students. The findings highlight that socio-emotional support is critical for these students to develop self-confidence and resilience. The third theme is educational environment and supportive interventions. The film’s narrative emphasizes the transformative impact of individualized approaches provided by teachers and family on the student’s cognitive and socio-emotional development. Visual supports, adapted tasks, and patient guidance enabled Grandin to actualize her abilities. In conclusion, this study underscores the necessity of a holistic approach in the education of 2E students—one that goes beyond cognitive strengths to include social and emotional dimensions. Increasing teachers’ awareness, implementing differentiated instructional strategies, and integrating emotional support mechanisms into educational programs emerge as key recommendations for helping these students fully realize their potential.

Keywords: Twice-Exceptional, Temple Grandin, Case Analysis, Holistic Education.

Submitted Date: 11.10.2025

Acceptance Date: 01.11.2025

Electronic Issue Date: 14.11.2025

KAYNAK GÖSTER

Müftüoğlu, E., & İleriye, Y. (2025). İki Kere Üstün Öğrenciler İçin Bütüncül Eğitim Yaklaşımları: Temple Grandin Vaka Analizi. Akademik Eğitim Ve Araştırma Dergisi, 2(1), 106-118. https://doi.org/10.5281/zenodo.17834062

İNDEKS

KAYNAKÇA

Açar, D., & Gül, M. D. (2025). Academic and socio-emotional experiences of a twice-exceptional student. Behavioral Sciences, 15(10), 1349.

Assouline, S. G., Foley-Nicpon, M., & Whiteman, C. (2010). Cognitive and psychosocial characteristics of gifted students with written language disability. Gifted Child Quarterly, 54(2), 102–115.

Bailey, T. (2019). The social-emotional needs of twice-exceptional learners in primary schools: Perspectives of children and parents (Master’s thesis). Massey University.

Baranek, G. T. (2002). Efficacy of sensory and motor interventions for children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 32(5), 397–422.

Baum, S., Schader, R., & Hébert, T. (2014). Through a different lens: Reflecting on a strengths-based, talent-focused approach for twice-exceptional learners. Gifted Child Quarterly, 58(4), 311–327. https://doi.org/10.1177/0016986214547632

Baum, S., Schader, R., & Owen, S. V. (2017). To be gifted and learning disabled: Strength-based strategies for helping twice-exceptional students with LD, ADHD, ASD, and more. Prufrock Press.

Coder, K. R. (2024). A strength-based collaborative team approach for supporting twice-exceptional learners (Master’s thesis). Walden University.

Colorado Department of Education. (2021). Twice-exceptional students: Gifted students with disabilities—A resource handbook. Colorado Department of Education.

Duyar, S. N., Özkaya, C., & Akdeniz, H. (2023). A Systematic Review of the Factors Affecting Twice-Exceptional Students’ Social and Emotional Development. Gifted & Talented International, 38(2), 177-189.

Foley-Nicpon, M., Assouline, S. G., & Colangelo, N. (2013). Twice-Exceptionality: Implications for School Psychologists. School Psychology Forum, 7(1), 37–48.

Gardner, H. (2011). Frames of Mind: Theory of Multiple Intelligences. (3rd ed.). New York, NY: Basic Books.

Gere, D. R., Capps, S. C., Mitchell, D. W., & Grubbs, N. (2009). Sensory sensitivities of gifted children. Proceedings of the Annual Meeting of the American Educational Research Association, 1–11.

Gierczyk, M., & Hornby, G. (2021). Twice-exceptional students: Implications for special and inclusive education. Support for Learning, 36(1), 36–52.

Gierczyk, M., & Hornby, G. (2021). Twice-exceptional students: Implications for special and inclusive education. Education Sciences, 11(2), 85.

Grandin, T. (2006). Thinking in pictures: My life with autism. Vintage.

Happe, F., & Frith, U. (2009). The beautiful otherness of the autistic mind. Philosophical Transactions of the Royal Society B, 364(1522), 1345–1350.

Jones, E. A., Dawson, G., & Kelly, S. (2020). Exploring the impact of sensory processing differences on school life for pupils with ASD. Research in Developmental Disabilities, 104, 103678.

Kargın, T. (2019). Özel eğitimde bütünleştirme ve kaynaştırma. Ankara: Pegem Akademi.

“İki Kere Özel Farkındalık Eğitim Programı (Türkçe kitapçık) – OMÜ”. (yıl yok). İki Kere Özel Öğrenciler: Öğrenme Dezavantajı Olan Özel Yetenekliler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.

Özbay, İ., & Çetinkaya, Ç. (2019). Üstün zekâlı çocuklarda soyut düşünme ve problem çözme becerileri. Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi, 9(1), 45–60.

Pamungkas, B., Wahab, R., Suwarjo, S., & Susen, A. (2023). School and family collaboration on twice-exceptional academic program services. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 22(12), 351–367.

Pfeiffer, S. I. (2015). Serving the Social-Emotional Needs of Gifted Students. Waco, TX: Prufrock Press.

Reis S.M., Baum S.M., Burke E. (2014). İki kez olağanüstü öğrenenlerin operasyonel tanımı: Çıkarımlar ve uygulamalar. Gifted Child Quarterly, 58(3): 217–230.

Reis, S. M., & Colbert, R. (2019). Counseling successful twice-exceptional students. Journal of Counseling & Development, 97(1), 58–68.

Rinn, A. N., & Bishop, J. (2015). Twice-Exceptional Students: Current Research and Future Directions. Journal of Cognitive Education and Psychology, 14(1), 14–24.

Sağlam, A., & Çiftçi, S. (2022). İki kere farklılık üzerine bir çalışma: Özel yetenekli öğrencilerde öğrenme güçlüğü. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 58, 218–231.

Sak, U. (2016). Üstün zekâlı ve yetenekli çocukların eğitimi üzerine Türkiye’de yapılan çalışmalar. Türk Üstün Zeka ve Eğitim Dergisi, 6(1), 1-15.

Smith, D. (2015). Introduction to special education: Making a difference. Pearson.

Speirs Neumeister, K. L. (2025). We’re on the same team: Supporting twice-exceptional learners through effective teacher and parent partnerships. Roeper Review. Advance online publication.

Tomlinson, C. A. (2017). How to Differentiate Instruction in Academically Diverse Classrooms. Alexandria, VA: ASCD.

Yıldırım, A., & Nakiboğlu, C. (2018). Üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin soyut terimleri kavrama düzeylerinin karşılaştırılması. Eğitimde Araştırmalar Dergisi, 4(2), 112–130. Yin, R. K. (2018) Case Study Research and Applications. Design and methods (6th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.